Inniu, seolfar tuarascáil Táscairí Náisiúnta Bithéagsúlachta: Stádas & Treochtaí 2017, atá deartha chun achoimre a dhéanamh ar threochtaí i sláinte ár speiceas, ár dtírdhreacha agus ár muirdhreacha, chomh maith le hathruithe leathana i gcaidreamh shochaí na hÉireann le cosaint fiadhúlra a léiriú. Is féidir an tuarascáil a íoslódáil go díreach ón suíomh Gréasáin tiomnaithe http://indicators.biodiversityireland.ie
Arna thiomsú ag an Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlachta ó fhaisnéis arna soláthar ag eagraíochtaí rialtais agus neamhrialtasacha araon, léiríonn 62% de na táscairí dul chun cinn neamhleor maidir le caomhnú bithéagsúlachta a sheachadadh, léiríonn 33% go bhfuil dul chun cinn déanta agus tá 5% eile neamhchinnte.
“Mar shochaí, léiríonn an tuarascáil go bhfuil ár bhfeasacht agus ár n-eolas ar fhiadhúlra na hÉireann ag méadú agus go bhfuilimid ag tosú ag glacadh níos mó gníomhartha dearfacha chun bithéagsúlacht na hÉireann a chaomhnú,” a dúirt an Dr. Tomás Murray ón Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlachta, a chomhordaigh tionscadal an Táscaire Náisiúnta Bithéagsúlachta. Ach chuir sé leis “go bhfuil na hathruithe sochaíocha seo ag tarlú rómhall agus léiríonn na táscairí go bhfuil gá le gníomhaíocht níos comhbheartaithe más mian le hÉirinn spriocanna atá liostaithe faoin bPlean Náisiúnta Bithéagsúlachta agus spriocanna caomhnaithe idirnáisiúnta atá leagtha síos ag an AE agus ag Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir le hÉagsúlacht Bhitheolaíoch a bhaint amach.”
Don chéad uair in Éirinn, déanann na Táscairí Náisiúnta Bithéagsúlachta achoimre ar fhaisnéis bithéagsúlachta ó fhoinsí éagsúla chun tacú le ceapadh beartais agus cinntí, ag tuairisciú ar dhul chun cinn i dtreo spriocanna caomhnaithe náisiúnta agus idirnáisiúnta, chomh maith le hacmhainn oideachais úsáideach a sholáthar. Níl in Éirinn ach an 5ú tír san AE a d'fhorbair agus a d'fhoilsigh sraith de Tháscairí Náisiúnta Bithéagsúlachta.
I measc na réimsí ina bhfuil Éire fós ag streachailt leis an dúlra a chaomhnú tá:
Tá stádas 'neamhleor' nó 'dona' ag 91% de ghnáthóga na hÉireann atá ainmnithe faoi dhlí an AE.
· Tá méadú 183% tagtha ar líon na speiceas coimhthíoch ionrach ardtionchair a tugadh isteach in Éirinn ó 1961 go 2010.
· Níl ach 10% de 31,500 speiceas na hÉireann tar éis a stádas caomhnaithe a mheasúnú. Díobh sin, tá 3% díobh imithe in éag anois, meastar go bhfuil 15% faoi bhagairt díothaithe agus go bhfuil 9% beagnach faoi bhagairt.
Mar sin féin, tugann na Táscairí le fios go bhfuil dul chun cinn á thaispeáint ag Éirinn maidir le caomhnú speiceas atá faoi chosaint faoi reachtaíocht an AE, feasacht mhéadaithe faoi chaomhnú agus comhtháthú feabhsaithe ar bhreithnithe comhshaoil i gcinnteoireacht áitiúil agus náisiúnta:
· Maidir le speicis atá faoi chosaint faoi dhlí an AE, tá stádas caomhnaithe fabhrach ag 53% de na speicis.
I suirbhé AE ar thuairimí an phobail ar bhithéagsúlacht, as 1,000 Éireannach a ndearnadh suirbhé orthu, d’aontaigh 95% go bhfuil ár bhfolláine agus ár gcáilíocht beatha bunaithe ar an dúlra agus ar an mbithéagsúlacht.
Tá ceathrar Oifigeach Bithéagsúlachta agus 23 Oifigeach Oidhreachta a bhfuil sainchúram bithéagsúlachta acu fostaithe anois i 26 Údarás Áitiúil.
“I ré ina bhfuil brú méadaitheach ar an mbithéagsúlacht, tá sé ríthábhachtach go mbeadh sraith leathan táscairí náisiúnta againn ar féidir leo go hoibiachtúil rianú a dhéanamh ar an gcaoi a bhfuil Éire ag déanamh maidir lena gealltanais bithéagsúlachta a chomhlíonadh”, a dúirt an Dr. Liam Lysaght, Stiúrthóir an Ionaid Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlachta. “Is é an dúshlán atá roimh an Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlachta a chinntiú go bhfuil an bonn fianaise maidir leis an gcaoi a bhfuil an bhithéagsúlacht ag athrú mionsonraithe agus láidir go leor chun athruithe a bhrath ar an leibhéal áitiúil agus náisiúnta. Tá sé seo níos tábhachtaí fós anois, de réir mar a fheicimid tionchar an athraithe aeráide”, a dúirt sé.
Is sínitheoir í Éire ar Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir leis an Éagsúlacht Bhitheolaíoch (CBD) agus tá sí tiomanta do na spriocanna agus na spriocanna bithéagsúlachta atá leagtha amach i bPlean Straitéiseach an Choinbhinsiúin don Bhithéagsúlacht 2011-2020. Baineann na 20 sprioc bithéagsúlachta, ar a dtugtar Spriocanna Bithéagsúlachta Aichi 2020 go coitianta, le bainistíocht agus úsáid inbhuanaithe acmhainní bitheolaíocha an domhain agus clúdaíonn siad raon leathan gníomhartha, lena n-áirítear caomhnú bithéagsúlachta a phríomhshruthú ar fud an rialtais agus na sochaí, agus brúnna ar an mbithéagsúlacht a laghdú agus a húsáid inbhuanaithe a chur chun cinn. Chun cabhrú le hiarrachtaí caomhnaithe a dhíriú agus chun tacú le forbairt méadrachtaí bunaithe ar fhianaise chun dul chun cinn a thomhas maidir le spriocanna bithéagsúlachta idirnáisiúnta a bhaint amach, bunaíodh an Chomhpháirtíocht Táscaire Bithéagsúlachta atá sainordaithe ag CBD in 2007 chun treoir a thabhairt do stáit náisiúnta maidir le táscairí náisiúnta bithéagsúlachta a fhorbairt.
Tá na táscairí faoi fhorbairt leanúnach agus déanfar athbhreithniú ar an liosta reatha in 2018 agus ailíneofar é le 3ú Plean Gníomhaíochta Náisiúnta Bithéagsúlachta na hÉireann a foilsíodh i mí Dheireadh Fómhair na bliana seo, agus le comhaontuithe comhshaoil iltaobhacha eile amhail Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe.
Chun tuilleadh eolais a fháil faoi na Táscairí Náisiúnta Bithéagsúlachta, déan teagmháil le
An tIonad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlachta
Campas Thiar WIT Charraig an Óir
Port Láirge
Éire X91 PE03
Líne talún: 051-306240
