Ag cabhrú le caomhnú

Oibríonn an tIonad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta chun pailneoirí na hÉireann a chosaint. Tá bagairt díothaithe in Éirinn ar thrian dár speicis bheacha fiáine. Baineann an Phlean Pailneoirí Uile-Éireann linn go léir, ó fheirmeoirí go húdaráis áitiúla, go scoileanna, garraíodóirí agus gnólachtaí, ag teacht le chéile chun iarracht a dhéanamh oileán a chruthú inar bhfuil pailneoirí beo agus faoi bhláth. Is tionscadal de chuid na Comhpháirtíochta Nuálaíochta Eorpaí (EIP) é an Tionscadal um Phailneoirí Talamh Feirme a Chosaint atá maoinithe ag an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara (DAFM) a bhfuil sé mar aidhm aige pailneoirí agus bithéagsúlacht i gcoitinne a chur chun cinn ar fheirmeacha na hÉireann.

Is speicis neamhdhúchasacha iad speicis ionracha a tugadh isteach trí ghníomhaíochtaí daonna, lasmuigh dá raon nádúrtha agus a bhfuil ar a gcumas bagairt a dhéanamh ar ár bhfiadhúlra dúchasach, damáiste a dhéanamh dár dtimpeallacht, dár ngeilleagar agus/nó do shláinte an duine. Oibríonn an tIonad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta le grúpaí eile chun comhordú náisiúnta sonraí agus faisnéise a sholáthar ar speicis ionracha na hÉireann, ag tacú le cur i bhfeidhm Rialachán an AE maidir le Speicis Choimhthíocha Ionracha.

Is ionann bithéagsúlacht mhuirí agus gach rud ónár gcladaí creagacha, báidhte ghainmheacha go dtí grinneall na farraige domhain; is baile é an t-aigéan do mhórán speiceas inveirteabrach, crústach, éisc agus mamach. Oibríonn an tIonad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta chun suirbhéireacht a dhéanamh ar ár ngnáthóga muirí le cur ar ár gcumas ár mbithéagsúlacht mhuirí a thuiscint agus a chosaint níos fearr. Is tionscadal Eolaíochta Saoránaí é Fiosraigh Cois Fharraige! atá maoinithe ag an nGníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil a dhíríonn ar ár n-eolas ar dháileadh speiceas idirthaoideach a mhéadú, ar a n-acmhainneacht mar bhith-tháscairí ar cháilíocht uisce agus ar athrú aeráide a fhiosrú, agus ar aird a tharraingt ar ghníomhaíochtaí is féidir le gach duine a dhéanamh chun dul i ngleic le truailliú uisce agus athrú aeráide.

Tá sé mar aidhm ag tionscadal Locháin don Bhithéagsúlacht Legacy4LIFE de chuid An Taisce bunú líonra lochán ar fud na hÉireann a chur chun cinn mar bheart chun cabhrú le cailliúint bithéagsúlachta a aisiompú agus athrú aeráide a mhaolú. Bheadh buntáistí éiceolaíocha agus tírdhreacha níos leithne ag baint le bunú a leithéid de líonra freisin i bhfoirm tearmann fiadhúlra don bhithéagsúlacht chomh maith le seirbhísí éiceachórais a sholáthar amhail soláthar fionnuisce, rialú tuilte, athluchtú screamhuisce, agus feabhsú truaillithe, agus ar an gcaoi sin ról lárnach a ghlacadh mar réiteach nádúrbhunaithe i n-oiriúnú náisiúnta don aeráid. Go deimhin, bíonn níos mó bithéagsúlachta i locháin ná in aibhneacha agus i lochanna, go háirithe macra-inveirteabraigh agus speicis nach bhfuil chomh coitianta sin. Ina theannta sin, cuireann siad an-chuid tairbhí taitneamhachta ar fáil, lena n-áirítear deiseanna áineasa, oideachais, feabhas ar shláinte agus ar fholláine, agus rannpháirtíocht phobail.

Is éard atá san eolaíocht shaoránach ná suirbhéanna córasacha a dhéanann baill den phobal a thairgeann a gcuid ama go deonach chun sonraí a bhailiú de réir modheolaíochta sainithe. Reáchtálann an tIonad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta réimse tionscnamh eolaíochta saoránaí chun athruithe i ngnéithe éagsúla den bhithéagsúlacht faoin tuath i gcoitinne a rianú.

Bíonn an deis ag gach duine a bheith ina n-eolaí saoránach trí dhul isteach inár bpobal taifeadta. Ligeann sé duit cur le do chuid eolais eolaíoch, cur le tacair shonraí náisiúnta agus domhanda agus a bheith mar chuid den phróiseas cinnteoireachta má thagann tú chun bheith i do eolaí saoránach.

Léiríonn táscairí bithéagsúlachta staid reatha, agus athrú ar staid, sonraí infhíoraithe a bhaineann leis an mbithéagsúlacht. Áirítear ar na cineálacha sonraí a bhaineann leis an mbithéagsúlacht bearta díreacha m.sh. líon na speiceas agus na ngnáthóg atá i mbaol, agus bearta indíreacha m.sh. líon na mbeartas a bhaineann leis an mbithéagsúlacht atá curtha i bhfeidhm. Soláthraíonn an fhaisnéis seo foinse thábhachtach fianaise le haghaidh tuairisciú ar athrú bithéagsúlachta, beart caomhnaithe agus mar eolas do bheartas caomhnaithe ar leibhéal náisiúnta, Eorpach agus idirnáisiúnta. Tá an tIonad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta freagrach as forbairt, comhordú agus foilsiú na dTáscairí Náisiúnta Bithéagsúlachta.

Is tionscadal é Aicmiú Fásra na hÉireann a bhfuil sé mar aidhm aige gach gné d’fhásra nádúrtha agus leathnádúrtha in Éirinn a aicmiú, a chur síos agus a mhapáil go mion laistigh d’aon chreat aontaithe amháin.

Is féidir leat an t-aicmiú reatha a fhiosrú agus rochtain a fháil ar achoimrí ar an 186 pobal sainithe. Is féidir leat do shonraí fásra féin a aicmiú freisin ag baint úsáide as an bhfeidhmchlár gréasáin deisce tiomnaithe, ERICA, nó an feidhmchlár nua soghluaiste EROCOID.

In 2010, mar chuid den tionscnamh chun athbhreithniú a dhéanamh ar Staid an Eolais ar Éagsúlacht Bhitheolaíoch na hÉireann chuir an tIonad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta fardal d’fhoinsí sonraí bithéagsúlachta le chéile. Forbraíodh an fardal trí chuireadh a thabhairt do shaineolaithe aitheanta náisiúnta cur lena n-eolas ar dhul chun cinn maidir le tógáil an bhoinn eolais timpeall ar ghrúpaí tacsanaimíochta éagsúla, bunaithe ar na ceisteanna seo a leanas:

• An bhfuil seicliosta foilsithe ann?
• Ar cuireadh bunsuirbhéanna i gcrích?
• An bhfuil bunachar sonraí náisiúnta ann?
• Ar críochnaíodh measúnú náisiúnta caomhnaithe?
• An bhfuil córais mhonatóireachta i bhfeidhm?
• An bhfuil riachtanais tógála acmhainne ann?
• An bhfuil bearnaí eolais eile ann?