Tá an 25ú heagrán de Biodiversity Ireland, ár nuachtlitir dhébhliantúil, foilsithe ag an Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta. Is bealach é chun gnéithe d'obair thionscadail an Ionaid Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta a thaispeáint, ach freisin chun cuid den obair thaifeadta agus shuirbhéireachta a dhéanann príomh-chomhpháirtithe a tharraingt chun suntais.
Léigh thíos teachtaireacht ó Liam Lysaght, Príomhfheidhmeannach an Ionaid, faoin nuachtlitir.
Cloch mhíle i réimse an bheartais phoiblí in 2023 a bhí i bhfoilsiú thuarascáil na Tionóla Saoránach ar Chailleadh Bithéagsúlachta. Tháinig grúpa ionadaíoch de 99 gcomhalta den phobal, roghnaithe go randamach as líonta tí ar fud na hÉireann, le chéile chun éisteacht le saineolaithe, le páirtithe leasmhara agus leis an bpobal i gcoitinne faoi chailliúint bithéagsúlachta agus saincheisteanna gaolmhara. Tar éis machnamh a dhéanamh ar líon mór faisnéise agus tuairimí ó aíonna ar tugadh cuireadh dóibh, mhol an Tionól 159 gníomh a mheas sé a bheith riachtanach dá gcuirfí stop le cailliúint na bithéagsúlachta. Gné shuimiúil is ea go bhfuil torthaí na mballóidí ar gach ceann de na gníomhartha molta san áireamh sa tuarascáil. Cé go raibh beagnach d'aon ghuth ar ghníomhartha áirithe, go háirithe iad siúd a bhí dírithe ar Ghníomhaireachtaí Stáit, fuair gníomhartha a dteastaíonn athrú suntasach iompraíochta ón tsochaí uathu nó a mbíonn tionchar acu ar ghníomhaíochtaí earnála ar leith tacaíocht nach raibh chomh mór sin aici. Comhartha tábhachtach ón bpróiseas é seo go gcaithfear go leor oibre a dhéanamh chun a chur ina luí ar gach duine go bhfuil gá le gníomhú agus gan a bheith ag brath ar dhaoine eile.
Cuireadh siar foilsiú an Cheathrú Plean Náisiúnta Bithéagsúlachta chun deis a thabhairt do chuid de mholtaí na tionóla saoránach a mbealach a dhéanamh go díreach isteach sa bheartas poiblí. Is dea-bheart é seo mar go n-eascraíonn sé cuid den mhothú práinne a leag an Tionól Saoránach ar Chailleadh Bithéagsúlachta béim air ina thuarascáil. Tá an Ceathrú Plean Náisiúnta Bithéagsúlachta le foilsiú go luath in 2024. Tugann an creat beartais bhithéagsúlachta seo deis chun fónamh mar chatalaíoch ionas go n-aistreofar uaillmhian agus moltaí na Tionóla Saoránach ar Chailleadh Bithéagsúlachta go gníomh nithiúil in Éirinn chun aghaidh a thabhairt ar chailliúint na bithéagsúlachta.
Forbairt le déanaí don bhithéagsúlacht is ea faomhadh an Dlí Athchóirithe Nádúir ag Parlaimint na hEorpa i mí na Samhna. Tá sé mar aidhm ag an reachtaíocht seo 20% ar a laghad de thalamh agus d'fharraigí díghrádaithe an AE a athchóiriú faoi 2030 agus gach éiceachóras a dteastaíonn athchóiriú uaidh a dheisiú faoi 2050. Éileoidh sé ar gach Stát san AE Pleananna Athchóirithe Náisiúnta a chur faoi bhráid an Choimisiúin laistigh de dhá bhliain, agus caithfidh na pleananna seo a thaispeáint conas a bhainfidh siad na spriocanna amach. Níl gach duine sásta leis an reachtaíocht nua seo. Chuir an earnáil talmhaíochta ina coinne, áit a bhfuiltear á cur i láthair mar bhagairt ar a dtionscal. Is trua go bhfuil an bhithéagsúlacht á cur i láthair ar an mbealach seo, toisc gurb é an dúshlán atá romhainn ná iniúchadh a dhéanamh ar conas
is féidir aghaidh a thabhairt ar chailliúint na bithéagsúlachta agus tionscal talmhaíochta inmharthana á chothabháil ag an am céanna. Ach chun é seo a dhéanamh, beidh gá le hiarrachtaí dáiríre chun an chaoi a ndéantar bithéagsúlacht a bhainistiú ar thalamh talmhaíochta a athrú.
Ba é an bealach a bhféadfaí é seo a dhéanamh topaic thionscadal EIP Phailneoirí Talamh Feirme a Chosaint de chuid an Ionaid Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta, ag obair le 40 feirmeoir táirgiúil i gContae Chill Dara. Léiríonn an fhianaise ón tionscadal taighde cúig bliana seo go soiléir gur baineadh tairbhí suntasacha amach don bhithéagsúlacht nuair a ghlac feirmeoirí gníomhartha fianaise-bhunaithe ar thalamh feirme gan cur isteach ar tháirgiúlacht a gcóras feirmeoireachta. Buntáiste breise a bhain leis an tionscadal ná gur thaitin sé go mór leis na feirmeoirí a bhí rannpháirteach na gníomhartha seo a dhéanamh, foghlaim faoin mbithéagsúlacht, agus oibriú leis an Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta chun teacht ar réitigh phraiticiúla, inoibrithe.
