Ó foilsíodh an Plean Pailneoirí Uile-Éireann in 2015, tá lúcháir agus iontas orainn faoin gcaoi ar ghlac pobail áitiúla le gníomhartha agus ar thaispeáin siad an bealach sa troid ar son ár mbithéagsúlachta. Ba mhór an spreagadh é na gníomhartha uile a thacaíonn le pailneoirí a fheiceáil ó oibrithe deonacha pobail, arna léiriú ag comharthaí an Phlean Pailneoirí Uile-Éireann i mbailte agus i sráidbhailte i ngach áit – ó laghdú ar ghearradh féir, agus ligean do Chaisearbháin bláthú go dtí plandáil fálta dúchasacha agus úlloird phobail.
D'oibrigh go leor dár gcomhpháirtithe, amhail NIEA, Butterfly Conservation Northern Ireland, Buglife agus Ulster Wildlife, go crua chun feasacht a chothú faoi thábhacht na bpailneoirí i measc pobal i dTuaisceart Éireann, agus chabhraigh Gradam Pailneoirí na mBailte Slachtmhara ó na hÚdaráis Áitiúla le haird níos mó ná 80% de na 918 ngrúpa Bailte Slachtmhara go léir a dhíriú ar ghníomhartha do phailneoirí a chur i bhfeidhm.
Ghlac go leor pobal creidimh leis na treoirlínte pailneoirí chun spásanna sábháilte a chruthú don bhithéagsúlacht i gclóis eaglaise, i reiligí agus i maoine reiligiúnacha ar fud an oileáin. Tháinig bainisteoirí Scéimeanna Grúpa Uisce le chéile chun a dtreoirlínte féin a cheapadh; agus ghlac pobal Bhéal an Mhuirthead i gCo. Mhaigh Eo lenár mbeach is mó atá i mbaol, an Mhór-bhumbóg Bhuí, agus tá siad ag obair go dian chun a daonraí atá fágtha a chosaint agus a spreagadh.
Tháinig Bailte Slachtmhara Mhuineacháin suas le tionscadal suimiúil ar a dtugtar an ‘tÚllord Uirbeach Scaipthe’. Trí mhapáil gnáthóg, chonaic siad go raibh a láithreáin a thacaíonn leis an mbithéagsúlacht scoite amach óna chéile agus bheartaigh siad rud éigin a dhéanamh faoi seo – nascachtaí a chruthú idir a ngnáthóga reatha a thacaíonn le pailneoirí. Ghlac an fhoireann grianghraf ón aer ardghléine den bhaile agus leag siad os a chionn sin na gnáthóga uile a bhí cruthaithe acu nó na gnáthóga nádúrtha a bhí á gcosaint acu do phailneoirí. Ansin thosaigh siad ag lorg bealaí a d'fhéadfaí a chruthú idir a bpríomh-10 suíomh d'fhonn conairí éiceolaíocha a chruthú. Fuair siad amach go raibh go leor tithe idir eatarthu – agus gairdíní acu. Mar sin, socraíodh gurbh é an cur chuige ab fhearr ná iarracht a dhéanamh úllord mór a chruthú ach é a bheith scaipthe i ngairdíní daoine!
D'aimsigh siad go leor crainn torthaí d'éagsúlacht oidhreachta agus d'fhógair siad ‘Crainn Torthaí ar Chúigear’. Chun leas a bhaint as an margadh seo ní raibh le déanamh ach do sheoladh a thabhairt agus gealltanas a thabhairt an crann a chur i do ghairdín. An toradh? Nascanna nua ríthábhachtacha ag cruthú naisc i líonra gnáthóg a thacaíonn le pailneoirí ar fud an bhaile:
Chun tuilleadh a fháil amach faoi thionscadal Úllord Uirbeach Scaipthe Mhuineacháin, féach https://pollinators.ie/monaghans-dispersed-urban-orchard-for-pollinators/
Is féidir leat a fheiceáil cad atá á dhéanamh ag grúpaí pobail eile trí iniúchadh a dhéanamh ar ár gcóras mapála, ‘Gníomhartha do Phailneoirí’, áit ar logáladh breis agus 1,000 suíomh a thacaíonn le pailneoirí: https://pollinators.biodiversityireland.ie/
 |
 |
Baile an Bhóthair – pobal a thacaíonn le pailneoirí
Ní hamháin gur ghlac grúpaí pobail féin beart ina gcuid scéimeanna plandála agus trí ghearradh féir a laghdú in eastáit tithíochta, ach ghlac cuid acu, amhail Baile an Bhóthair i mBaile Átha Cliath, cur chuige iomlánaíoch, ag tabhairt go leor earnálacha éagsúla le chéile ina bpobal, lena n-áirítear gnólachtaí áitiúla, scoileanna agus gairdíní príobháideacha. Trí nascadh leis na hearnálacha seo go léir ar fud a gceantair áitiúil, déantar cumhacht a gcuid gníomhartha a iolrú trí chonairí éiceolaíocha a chruthú tríd an bpobal.
Bhí an oiread sin tionscadal pobail iontach ann, gach ceann acu ag feabhsú agus ag cruthú gnáthóga a bhfuil géarghá leo d'fheithidí pailnithe agus don bhithéagsúlacht i gcoitinne. Ba mhaith linn buíochas ó chroí a ghabháil leis na pobail seo go léir as a bhfuil á dhéanamh acu go háitiúil chun cabhrú le tírdhreacha a thacaíonn níos mó le pailneoirí a chruthú.
– Juanita Browne, Oifigeach Tionscadail an Phlean Pailneoirí Uile-Éireann
