Measaim dá mbeadh ár mbeacha fiáine in ann labhairt, an dá rud a d’iarrfaidís orainn ná ligean dár bhfálta bláthú agus ligean do níos mó limistéir féir teacht faoi bhláth. Dá ndéanfaimis é seo ar fud an oileáin, chuirfeadh sé réimse bláthanna fiáine dúchasacha ar fáil feadh shaolré ár mbeach fiáin agus ár bhfeithidí eile agus thabharfadh sé seans maith dóibh don todhchaí.
Le blianta beaga anuas, thit muid i dtaithí ar ár gcuid féir phríobháidigh agus phoiblí a bhainistiú ar nós faichí gailf. B'fhéidir go bhfeictear féar néata bearrtha go slachtmhar do dhaoine, ach dár bhfiadhúlra caithfidh sé go bhfuil cuma an apacailipsis air! Ní thacaíonn féar atá lomtha go gairid leis an mbithéagsúlacht – tacaíonn féar níos faide leis an iliomad! Ar an dea-uair tá sé éasca rudaí a athrú ar ais – ní gá duit ach é a ghearradh níos lú chun seans a thabhairt do na bláthanna fiáine a fhásann níos moille bláthú i measc an fhéir. Is dócha gurb iad na Seamróga, an Chos éin, an Dúchosach agus an Mionnán a bhfuil barraíocht pailine agus neachtair iontu a thaitníonn le beacha a bheidh i gceist, ach d'fhéadfadh sé a bheith ina rud níos speisialta fós!
B'fhéidir go bhfeictear féar néata bearrtha go slachtmhar do dhaoine,
ach dár bhfiadhúlra caithfidh sé go bhfuil cuma an apacailipsis air!
Ní thacaíonn féar atá lomtha go gairid leis an mbithéagsúlacht – tacaíonn féar níos faide leis an iliomad!
An chéad uair a chonaic mé Magairlín na mBeach riamh ná ar thuras allamuigh Luibheolaíochta go dtí Boirinn agus mé i mo mhac léinn fochéime. Ba é buaicphointe an turais ar fad é. Is bláth fiáin iontach é Ophrys apifera agus sampla dochreidte d'éabhlóid chomhuaineach idir plandaí agus pailneoirí. Aastaíonn an planda boladh cosúil le beach shingil bhaineann. Déanann na bláthanna aithris chomh maith sin ar na beacha baineanna, go dtagann fireannaigh ghrámhara ag eitilt isteach le hiarracht a dhéanamh cúpláil leis agus ar deireadh pailníonn siad an bláth. Faraor, ní chónaíonn an speiceas ceart beach (Eucera longicornis) anseo, mar sin féin-phailníonn sé in Éirinn. Braitheann Magairlíní na mBeach freisin ar ghaol siombóiseach le fungais mhicoríosacha, chun cothaitheach leordhóthanach a bhaint as an ithir ina bhfásann siad. Cosúil le gach magairlín, ní féidir leis fás gan a fhungas. Fágann sé seo go bhfuil sé leochaileach do cheimiceáin, go háirithe múiscleoirí, ach freisin do chur i bhfeidhm ceimiceán eile a d'fhéadfadh líon na bhfungas san ithir a laghdú.
Cheapfá go mbeadh sé deacair cabhrú le comhpháirt chomh suimiúil agus chomh casta sin dár mbithéagsúlacht. Níl – ní mór dúinn ach spás a thabhairt dó bláthú agus stop a chur le hé a ghlanadh as ár dtírdhreach. San Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta, faighimid tuairiscí ar fheiceáil ó thart ar 20 suíomh de ghnáth gach bliain; tagraíonn roinnt taifead do bhláth aonair, cuid eile do chúpla dosaen bláth ag an am céanna. Mar sin féin, d'athraigh sé sin ó 2016 i leith nuair a thosaigh muid ag fáil tuairiscí ar fheiceáil ó níos mó ná 60 suíomh ar an meán gach bliain. Tá sé deacair nasc cinnte a aithint, ach chomh deacair céanna gan glacadh leis go bhfuil baint éigin aige leis an lomadh laghdaithe a spreagtar tríd an bPlean Pailneoirí Uile-Éireann. Má tá méadú ag teacht ar Mhagairlíní na mBeach, tá an rud céanna fíor faoi neart bláthanna fiáine eile a chuidíonn le pailneoirí. Le chéile táimid ag déanamh difríochta!
I mí an Mheithimh seo i Mainistir na Corann, tháinig 363 Magairlín na mBeach iontach chun cinn laistigh de chiumhaiseanna bóthair gan lomadh sa bhaile. Is é seo an chéad bhliain riamh dá réimeas lomtha laghdaithe mar chuid de Phlean Pailneoirí an bhaile. B'fhéidir nach i líon chomh hiontach sin, ach i mbliana, tá taifid nua de Mhagairlíní na mBeach ag teacht aníos ar fud na hÉireann mar thoradh ar lomadh laghdaithe mar gheall ar Covid-19. Tá na síolta beaga sin ag fanacht san ithir le blianta fada le seans a fháil teacht aníos agus a n-áilleacht a thaispeáint dúinn. B'fhéidir gur cheart dúinn aird a thabhairt ar a bhfuil á rá acu linn – tá sé éasca cabhrú lenár mbithéagsúlacht téarnamh más mian linn.
Ní Magairlíní na mBeach amháin atá i gceist; ar chiumhais féir gan lomadh in eastát tithíochta i bPort Laoise, tháinig Magairlín an Chéachta ghlais annamh chun cinn beagnach 120 bliain tar éis dó a bheith aimsithe sa cheantar i gcoitinne roimhe sin! (https://pollinators.ie/does-the-lockdown-bring-any-silver-linings/) A bhuíochas le lomadh laghdaithe agus níos mó Caisearbhán in 2020, tá níos mó taifead ar bheacha singile curtha isteach againn ná riamh! Ná Lom, Lig dó Fás – déanann sé fíordhifríocht!
Tá an tIonad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta tar éis scríobh chuig Príomhfheidhmeannaigh gach comhairle i bPoblacht na hÉireann chun aird a tharraingt ar an tionchar dearfach a bhí ag lomadh laghdaithe ar thalamh poiblí ar ár mbithéagsúlacht in 2020.
– An Dr Úna FitzPatrick, Bainisteoir Tionscadail agus Comhbhunaitheoir, Plean Pailneoirí Uile-Éireann
Chun tuilleadh a léamh faoi phléascadh Mhagairlíní na mBeach i Mainistir na Corann féach:
