Is feirmeoir muc mór le rá é Shane McAuliffe a dhéanann feirmeoireacht mairteola agus curaíochta freisin ar fud Chiarraí agus Uíbh Fhailí. Tá réimse leathan gnáthóg aige ar a chuid feirmeacha lena n-áirítear b портаach brait sléibhe agus seanchoillte, agus tá sé ag déanamh beart chun cabhrú leis an mbithéagsúlacht ar a chuid talún. Tugann Shane peirspictíocht phearsanta ar cad a chiallaíonn bithéagsúlacht dó agus cad atá déanta aige chun cabhrú.
Nuair a bhaineann sé le bithéagsúlacht ar thalamh feirme, creidim gur féidir le gníomhartha beaga anseo agus ansiúd ar gach feirm difríocht mhór a dhéanamh. Ní bhíonn sé i gcónaí ina cheist maidir le bearta breise a dhéanamh, nó go deimhin airgead a chaitheamh, toisc go bhfuil sé díreach chomh tábhachtach an méid atá ar d’fheirm cheana féin a choinneáil.
Níl mé cinnte cad a chuir an fonn ionam, logh dom an t-imeartas focal a bhaineann le beacha, níos mó a dhéanamh ar son na bithéagsúlachta ar an bhfeirm. Le blianta beaga anuas níl i mo phaisean ach ag fás níos mó agus níos mó. Le linn an chéad dianghlasála i mí Aibreáin agus i mí na Bealtaine 2020, tréimhse ina mbeinn ag taisteal thar lear de ghnáth, bhain mé taitneamh as siúlóidí thart ar na feirmeacha ar maidin agus arís sa tráthnóna. Bhí rud éigin an-speisialta ag baint le breathnú ar an draighean ag teacht faoi bhláth, agus ansin na léinte cille agus na heasnacha gorma, agus ansin crónán na mbeach ó na fálta bána toirtiúla nuair a tháinig bláth ar an sceach gheal.
In 2018 chuireamar iarratas isteach ar Thionscadal an Chromáin Choille, scéim íocaíochta torthaí-bhunaithe, agus faraor, níor éirigh linn. Níl ach 0.2% dár gcuid talún feirme go léir sa Limistéar Cosanta Speisialta don Chromán Coille agus mar sin measadh go raibh sé ró-bheag. Mar sin féin, chun mo lúcháire tairgeadh conradh dúinn an bhliain dár gcionn mar a rinneadh le gach feirmeoir eile a chuir isteach air. Is éard atá inár dtalamh ainmnithe ná 3 pháirc ar fheirm amháin, de thalamh féir fliuch agus bportach brait, agus páirc eile de thalamh féir fliuch ar fheirm eile. Chuireamar dhá stráice cumhdaigh d'éin fhiáine i dhá pháirc, agus chuireamar fál sceach geal i bpáirc eile. Chuir mé crainn dhúchasacha a tháirgeann bláthanna agus torthaí laistigh den fhál seo freisin amhail caorthann, feoras agus crann silíní. Bhí suim agam i gcónaí i locháin feirme, agus mar sin chinn mé iarratas a dhéanamh ar leithligh ar Dheontas Gníomhaíochta Áitiúla chun lochán mór fiadhúlra feirme a thógáil agus speicis crann dúchasach curtha ar thaobh amháin de. Ba é an smaoineamh a bhí agam ná go meallfadh sé amfaibiaigh agus éin níos lú a bheadh tairbheach don Chromán Coille ar fad. D’éirigh leis an iarratas agus de dhroim an méid sin, tá locháin curtha san áireamh anois ag Tionscadal an Chromáin Choille mar ghníomh breise do gach feirmeoir sa tionscadal, chun feidhmiú ar dhá chuspóir d'fhiadhúlra agus chun foinse uisce a chur ar fáil i gcónaí chun tinte sléibhe a chomhrac. Ón mbliain seo caite i leith, thochlaíomar dhá lochán fiadhúlra níos lú ar dhá fheirm eile, agus tá ceann á phleanáil agam d’fheirm eile sna míonna amach romhainn chomh maith le lochán déchuspóireach a d'fhormheas Tionscadal an Chromáin Choille le déanaí.
Tá ár gcuid feirmeacha sách ilghnéitheach, ag réiseáil ó thailte arda le talamh imeallach, tailte féir diana, eorna earraigh agus gheimhridh, foraoiseacht thráchtála agus seanchoillte. Tá mionbhearta déanta agam a mbíonn tionchar mór acu ar an mbithéagsúlacht. Bíonn crainn dhúchasacha i séasúr na bhfréamhacha nocht sách saor, agus is féidir cúlpháirceanna anseo agus ansiúd a phlandáil le réimse éagsúil speiceas crann gan aon tionchar a bheith aige ar do phláta féaraigh. Feabhsaíonn línte crann go háirithe, feadh bhóithre feirme, cuma ghinearálta thírdhreach na feirme agus feidhmíonn siad mar dhídean thábhachtach do stoic féaraigh in adhaimsir. Is iontach an mothúchán é i ndáiríre nuair a fheiceann tú beacha ag pailniú bláthanna agus éin ag ithe caora ar chrainn a chuir tú féin. Is mór an sásamh é a fhios a bheith agat gur beart an-simplí a bhí ann duit féin, ach go bhfuil éifeacht dhearfach aige ar an bhfiadhúlra a roinneann tú d'fheirm leis.
Le mo thaithí ar scéimeanna torthaí-bhunaithe cosúil le Tionscadal an Chromáin Choille, creidim go daingean gurb iad seo an tslí chun cinn d’aon scéimeanna talmhaíochta-comhshaoil. Ní uasmhéadaíonn an córas reatha luach na bithéagsúlachta. Tá 2 ghnáthóg feirme speisialta agam a mbím i gcónaí ag rangú i measc na cinn is ansa liom.
- Tá riasc beag ann, atá liostaithe ar sheanléarscáileanna feirme ó dheireadh na 1800í. Tá siad seo sách annamh anois toisc go ndéanfaí iad a dhraenáil sa chéad seo caite chun críocha talmhaíochta. Tá an ceann s’againne fágtha agus tá sé ag cur thar maoil le fiadhúlra, ó na corraigh a itheann i measc thortóga leathana an tSeiliste, go dtí na mallaird a shnámhann trí thurais den Chíb mhór thortógach. Tá saileach agus fearnóg tar éis iad féin a shíolrú agus is mór an pléisiúr é ceol na maidine ar mhaidin shamhraidh. Tá sé suite ag bun cnoic, agus mar sin ritheann aon rith chun srutha ó na páirceanna go díreach isteach ann agus ní isteach i gcúrsaí uisce. Cuidíonn sé seo le maolú tuilte.
- Tá gnáthóg uathúil agus éagsúil againn freisin a bhfuil cuma limistéar coillearnaí dúchasaí uirthi. Mar sin féin, agus tú ag siúl tríd an bhfarraige easnacha gorma agus raithneach mhéith faoi cheannbhrat na gcrann, tá titim de thart ar 40-50 troigh ann. Ag éirí aníos as an talamh faoi bholláin mhóra aolchloiche tá sruthán beag arb é foinse Abhainn na Mang é. Sreabhann sé feadh na talún sula n-imíonn sé ar ais isteach i bpluais aolchloiche. Tagann sé chun an dromchla thart ar chiliméadar uaidh mar a sreabhann sé trí Oileán Chiarraí agus téann sé isteach san Aigéan Atlantach 42km níos faide ó dheas ag Cuan Chaisleán na Mainge. I Suirbhéireacht Gheolaíochta na hÉireann 1859 cuirtear síos air mar ‘’láthair pictiúrtha’’ i ‘’bpoll domhain, cónúil, ubhchruthach sa talamh’’. Tá linn atá cosúil le riasc ann freisin a bhí le blianta beaga anuas ag líonadh le marbhadhmad agus le hábhair eile. Tá crann fearnóige, seiceamar, fuinseog, cuileann agus sceach gheal go flúirseach ann. Bíonn bróic agus sionnaigh an-ghníomhach anseo.
De réir ár léarscáileanna don Scéim Bhuníocaíochta, tá an dá ghnáthóg seo eisiata. In ainneoin na mbuntáistí a thugann siad don chomhshaol, idir fheabhsú na bithéagsúlachta agus leithlisiú carbóin, ní thugtar aon spreagadh dúinn iad a choinneáil. Dá ndéanfaimis an riasc a dhraenáil agus é a thiontú go talamh féir dhian, gheobhaimis íocaíocht bhliantúil as sin a dhéanamh. Gearrfar pionós freisin ar na cúlpháirceanna a chuir mé le crainn dhúchasacha faoin gcóras reatha. Fiú maidir le bunú coillearnaí dúchasaí nua, tá sé an-deacair é seo a mholadh d'fheirmeoirí eile mar gheall ar na moilleanna atá ag cur bac mór ar cheadúnú foraoiseachta faoi láthair. An tseachtain seo caite fuair mé ceadúnas leagtha crann chun ceann dár bhforaoisí a theannadh, dhá bhliain tar éis dom iarratas a dhéanamh den chéad uair, agus táim fós ag fanacht ar cheadú do bhóthar foraoise.
I mí na Bealtaine seo roghnaigh mé post a scríobh gach lá ar Twitter agus Instagram faoi speicis agus gnáthóga tábhachtacha ar ár gcuid feirmeacha. Bhí éagsúlacht ann ó aiteann go sciatháin leathair, ó chiumhaiseanna bruacha go driseacha, ó phaistí neantóga go bruacha neadaithe beach. Ba é an sprioc a bhí agam ná a thaispeáint gur féidir le mionbhearta ar fheirmeacha tionchar dearfach a imirt fiú. Ba mhór an spreagadh é cloisteáil ó an oiread sin feirmeoirí a bhí ag lorg comhairle maidir le conas locháin a thógáil nó stráicí bláthanna fiáine a chur, agus bhí sé níos fearr fós an oiread sin feirmeoirí a fheiceáil ag glacadh páirte agus ag roinnt a gcuid scéalta #FarmlandBiodiversity!
I rith mhí na Bealtaine, roinn Shane samplaí iontacha ar na meáin shóisialta de na rudaí atá déanta aige ar a fheirm chun cabhrú leis an mbithéagsúlacht. Seo sampla beag de ghrianghraif a thaispeánann a bhfuil déanta aige. Is féidir leat teagmháil a dhéanamh le Shane ar Twitter @ShaneMcAuliffe1
 |
 |
 |
 |
 |
 |
