I mbliana, tá cuid de mhóinéar ar cheann de na feirmeacha atá rannpháirteach i dtionscadal EIP um Phailneoirí Talamh Feirme a Chosaint anois ina láithreán deontóra móinéir féir le haghaidh bailiú síolta bláthanna fiáine. Bhain EcoSeeds an láithreán le meaisín scuaibbhainte i mí Iúil 2022 agus úsáidfear an síol a bailíodh chun móinéir a athbhunú ar fheirmeacha rannpháirteacha eile.
Bainistíodh an móinéar féir seo ar mhaithe le héagsúlacht le breis agus 25 bliain. Is gort uathúil é laistigh den fheirm agus laistigh den tionscadal. Is cinnte go n-ardóidh cuairt ar an ngort seo do mhisneach. Breathnaíodh níos mó ná 19 speiceas pailneoirí sa ngort seo agus tá sé ina bhaile do níos mó ná fiche speiceas de phlandaí bláthanna. Tá na plandaí a fhaightear sa ngort seo difriúil ó thaobh géineolaíochta de ó na cinn is féidir leat a cheannach ar bhonn tráchtála. Tá siad chomh huathúil leis an ngort féin. Tá speicis féir ann nár pórsaíodh. Is féidir go leor speiceas de chiaróga, éin, féileacáin, bhalbháin, snáthaidí móra, lócaistí, léimneoirí duille, mamaigh, micreaflóra, leamhain, fabhtanna sciatha, seilidí, damháin alla, foichí agus péisteanna a fheiceáil anseo.
Is mar gheall ar an bhfeirmeoir agus a bhean chéile atá an gort seo chomh saibhir i mbithéagsúlacht. Trí gan aon leasachán a chur leis agus an gort a ghearradh nó a bhrabhsáil uair sa bhliain, tar éis don síol seans a bheith aige titim, soláthraíonn an láithreán 4.6 heicteár seo bia, sábháilteacht agus foscadh do 50 speiceas éagsúil ar a laghad.
Táthar ag súil go n-úsáidfear an láithreán seo mar chrios síolta trínar féidir síolta áitiúla a bhaint agus a úsáid ansin in athbhunú gnáthóg ag láithreáin áitiúla eile. Is céim an-dearfach é speicis dhúchasacha agus síolta de bhunús áitiúil a úsáid in athbhunú gnáthóg, ar scála áitiúil, i dtreo bithéagsúlacht áitiúil a chothabháil, a fheabhsú agus a chosaint.
Úsáideadh dhá mheaisín scuaibbhainte chun an síol a bhailiú. Bhí ceann amháin suite ar thosach an tarracóra agus bhí an dara ceann suite go leataobhach. Is modh an-mhín é an scuaibhaint chun síolta a bhaint. Úsáideann an meaisín scuaba rothlacha chun an síol a bhailiú agus mar thoradh air sin ní dhéantar aon dochar do na speicis dheontóra le linn an phróisis. Is féidir an gort a ghearradh le haghaidh féir fós ina dhiaidh sin. Roimh an mbaint, mapáladh an conair le GPS chun taifead a choinneáil do bhuaint na bliana seo chugainn (bainfear conair dhifriúil an bhliain seo chugainn). Baineadh sampla beag den mhéid a bhí sa mhóinéar ag an am sin. Is é an plean anois an síol a roinnt le feirmeacha áitiúla eile laistigh den tionscadal.
Coimeádtar príomhphrionsabail agus síolta á mbaint.
Agus an bhaint ar siúl, is é an aidhm raon ionadaíoch speiceas a bhailiú agus gan níos mó ná 20% de shíolta a bhailiú laistigh de láithreán in aon bhliain ar leith.
Leagadh tarpaulin síos chun deis a thabhairt d'fheithidí éalú ón ábhar planda a bailíodh. Nuair a bhaintear an síol, déantar é a bhualadh (an próiseas chun síolta a bhaint den phlanda agus an t-ábhar planda atá fágtha a bhriseadh ina cháith). Scarann an próiseas seo an síol ón ábhar planda nach dteastaíonn. Chun ardchaighdeán síolta a chinntiú tá sé tábhachtach go mbaintear an cháith ar fad. Úsáidtear criathair ansin chun scagadh de réir méide a dhéanamh. Tá sé tábhachtach tús a chur leis an bpróiseas triomaithe a luaithe is féidir. Tosaíonn inmharthanacht síolta ag laghdú a luaithe a bhaintear den phlanda é. Ní féidir triomadóir gráin a úsáid chun síolta bláthanna fiáine a thriomú toisc go maróidh na teochtaí arda an síol. Úsáidtear aer comhthimpeallach sa phróiseas triomaithe. Má bhíonn an síol tais, úsáidtear aer téite.
Tá EcoSeeds ina bhall de Chumann Eorpach Tháirgeoirí Síolta Dúchasacha (ENSPA). Tá ENSPA ag obair chun cabhrú le héiceachórais dhíghrádaithe a athbhunú ar fud na hEorpa agus tá EcoSeeds á dhéanamh seo ar fud oileán na hÉireann. Tá baill ENSPA agus a chuid eagraíochtaí comhpháirteacha tiomanta do na coinníollacha is gá a chruthú chun margadh síolta dúchasacha a fhorbairt ar fud gach Tír Eorpach, ionas go mbeidh síolta dúchasacha de bhunús áitiúil cuí ar fáil d'athbhunú éiceolaíoch sa chainníocht, sa cháilíocht agus san éagsúlacht riachtanach.
Bhí an Dr Saorla Kavanagh ina Bainisteoir Tionscadail ar an EIP um Phailneoirí Talamh Feirme a Chosaint.
