Ár n-uiscebhealaí a chosaint trí bhithshlándáil spóirt uisce
Foireann uirlisí nua foilsithe chun tacú le clubanna spóirt uisce agus le lucht eagraithe imeachtaí bithshlándáil a neartú le go gcosnófar ár n-uiscebhealaí
Seoladh an fhoireann uirlisí ‘Bithshlándáil ag imeachtaí spóirt uisce’, maidir leis an gcaoi ar féidir le bithshlándáil ag imeachtaí spóirt uisce cuidiú le leathadh speiceas ionrach a laghdú, in Iarsmalann Chathair na Gaillimhe ar an 3 Meán Fómhair. Is féidir le speicis ionracha difear a dhéanamh dár n-uiscebhealaí, agus do na gníomhaíochtaí a bhraitheann orthu, trí ghnáthóga a athrú agus, i gcásanna áirithe, trí sholúbthacht loingseoireachta agus rochtain áineasa a shrianadh. Mothaíodh tionchair na nduilleogach riabhach (Dreissena polymorpha) cheana féin i Loch Éirne, áit ar tiomsaíodh ár ndaonraí dúchasacha d'éanmhíocháin eala go pointe an díothaithe beagnach, agus thacaigh a meicníocht scagbheathaithe le méadú ar fhás algaí i gceantair ar nós Loch nEathach. Is féidir le pobal na spórt uisce ról tábhachtach a ghlacadh chun na háiteanna ina mbaineann daoine taitneamh as a gcuid spóirt a chosaint.
Baint na míobhúise guairí i Loch Coirib, Co. na Gaillimhe, áit a raibh mataí tiubha tar éis rochtain a bhlocáil, rud a d'fhág go raibh an loingseoireacht deacair. Tá méid suntasach airgid phoiblí caite ar bhainistiú na míobhúise uisce, chun luach áineasa an locha a chosaint. © Iascach Intíre Éireann
Déanann an fhoireann uirlisí prionsabail na bithshlándála a thiontú ina ngníomhartha simplí praiticiúla ar féidir le clubanna agus lucht eagraithe imeachtaí a chomhtháthú i ngach leibhéal imeachta, ó ghníomhaíochtaí clubanna beaga áitiúla go comórtais mhóra idirnáisiúnta. I gcroílár an chur chuige tá an cur chuige simplí ‘Seiceáil, Glan, Triomaigh’: trealamh agus éadaí a sheiceáil, a ghlanadh go críochnúil, agus ligean dóibh triomú sula n-aistrítear idir dobharlacha.
Arna fhorbairt ag an Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta, tá sé mar aidhm ag an bhfoilseachán 32 leathanach ‘Bithshlándáil ag imeachtaí spóirt uisce’ cuid laethúil de spóirt uisce a dhéanamh den bhithshlándáil, bíodh tú i do chadhacóir ócáideach nó i do lucht eagraithe mórimeachta spóirt uisce.
Dúirt Chantel Carr, Oifigeach Bithshlándála agus Eolaíochta Saoránaí ag an Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta: “Chun dea-bhithshlándáil a spreagadh, ní gá duit a bheith i do shaineolaí ar speicis ionracha ná an bealach a oibríonn tú mar chlub spóirt uisce a athrú go hiomlán. Tosaigh go simplí le Seiceáil Glan Triomaigh, cuir daoine eile ar an eolas, agus tóg gníomh simplí nó dhó isteach sa mhéid a dhéanann tú cheana féin. Ní féidir gurb é freagracht eagraíochta amháin ná earnála amháin é ár n-uiscebhealaí a chosaint. Is rud é ar féidir linn oibriú air le chéile. Léirigh an fhreagairt agus an comhoibriú ag imeacht an lae inniu go díreach cad is féidir a bhaint amach nuair a roinnimid eolas, uirlisí praiticiúla agus sprioc choiteann”.
Forbraíodh an fhoireann uirlisí tríd an Tionscnamh Bithshlándála agus Speiceas Ionrach Oileán Comhroinnte, le tacaíocht ón nGrúpa Oibre Bithshlándála Spóirt Uisce, lena n-áirítear Canoeing Ireland, Irish Sailing, Diving Ireland, Rowing Ireland, Paddle Northern Ireland, Leave No Trace, Líonra na nOifigeach Áineasa Faoin Aer agus clubanna áitiúla spóirt uisce.
Chun an fhoireann uirlisí Bithshlándáil d'Imeachtaí Spóirt Uisce a íoslódáil tabhair cuairt ar: invasives.ie/checkcleandry/events/
Nótaí don Eagarthóir
TEAGMHÁLACHA
Juanita Browne, Oifigeach Cumarsáide, Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta
jbrowne@biodiversityireland.ie 086-195 5073
Tá agallaimh ar fáil le Chantel Carr, Oifigeach Bithshlándála agus Eolaíochta Saoránaí, Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta
SPEICIS IONRACHA
Tá speicis ionracha ar cheann de na bagairtí is mó ar ár n-uiscebhealaí, toisc:
- go laghdaíonn siad ár gcumas rochtain a fháil ar uiscebhealaí agus taitneamh a bhaint astu le haghaidh spóirt agus áineasa.
- go maolaíonn siad sreabhadh na n-aibhneacha agus go méadaíonn siad an riosca tuilte.
- go mbíonn tionchar diúltach acu ar shláinte an duine agus an chomhshaoil araon trí cháilíocht an uisce a laghdú
Chun tuilleadh eolais a fháil tabhair cuairt ar:
Speicis Ionracha in Éirinn: invasives.ie
Tuaisceart Éireann: invasivespeciesni.co.uk
Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta: biodiversityireland.ie
Is féidir an Fhoireann Uirlisí Bithshlándála nua d'Imeachtaí Spóirt Uisce a íoslódáil ag: https://invasives.ie/checkcleandry/events/
Baint na míobhúise guairí i Loch Coirib. Creidiúint grianghraif: Iascach Intíre Éireann
Duilleogach riabhach (Dreissena polymorpha)
Seaimpíní bithshlándála ag obair go deonach chun stáisiún glanta a éascú do chadhacóirí
An Grúpa Oibre Bithshlándála Spóirt Uisce faoi stiúir an tionscadail Bithshlándála agus Speiceas Ionrach Oileán Comhroinnte. Chun tosaigh, ó chlé go deas: David Abbott - Comhpháirtíocht Spóirt Phort Láirge, Colum McCaffery - Irish Sailing, Ross Kenny - Comhpháirtíocht Áitiúil Spóirt na Mí, Mark Noble - Comhpháirtíocht Spóirt an Longfoirt, Gerard Lovett - Comhpháirtíocht Spóirt agus Áineasa Shligigh. Chun tosaigh, ó chlé go deas: Oonagh Healy - Irish Sailing, Maura Kiely - Leave No Trace, Chantel Carr - Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta, Jessica O’Keefe - Comhpháirtíocht Spóirt an Chláir, Kieran Rielly - Comhpháirtíocht Spóirt Mhaigh Eo.
Tuilleadh faoin seoladh:
Thug an seoladh raon éagsúil daoine le chéile a bhfuil ceangal comhroinnte acu lenár n-uiscí. Áiríodh sa chlár cur i láthair a spreag daoine agus samplaí praiticiúla de bhithshlándáil i bhfeidhm. Leag Mark O’Connor ó Iontaobhas Chuan Dhún na nGall béim ar an tábhacht a bhaineann le fiadhúlra dúchasach agus an saol mara iontach a fhaightear timpeall ar ár gcósta a chosaint. Rinne Chris Scott, Bainisteoir na nUiscebhealaí Gorma, iniúchadh ar ról na bithshlándála laistigh den Scéim Creidiúnaithe Uiscebhealaí Gorma, agus roinn Aobhín Ní Bhroin, Seaimpín Bithshlándála, a taithí ag tacú le bithshlándáil laistigh de Canoeing Ireland agus ag imeachtaí cadhcála.
Chuir an t-imeacht deis ar fáil do chlubanna, do lucht eagraithe imeachtaí, d’eagraíochtaí comhshaoil agus do chomhlachtaí poiblí eispéiris a roinnt, foghlaim óna chéile agus bealaí praiticiúla a aithint chun bithshlándáil a neartú ar fud na hearnála. Léirigh an fhreagairt agus an comhoibriú ag an imeacht go díreach cad is féidir a bhaint amach nuair a roinnimid eolas, uirlisí praiticiúla agus comhsprioc.
De réir mar a bhaineann níos mó daoine taitneamh as uiscebhealaí oileán na hÉireann tá deis mhéadaitheach ann do phobal na spórt uisce ról ceannais a ghlacadh maidir leis na timpeallachtaí seo a chosaint.
MAOINIÚ
Go raibh maith agat do mhaoinitheoirí an tionscadail Bithshlándála agus Speiceas Ionrach Oileán Comhroinnte. Maoiníonn Tionscnamh Oileán Comhroinnte Rialtas na hÉireann, Gníomhaireacht Chomhshaoil Thuaisceart Éireann, agus an tSeirbhís Páirceanna Náisiúnta agus Fiadhúlra an tionscnamh cúig bliana seo. Déanann an tIonad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta an tionscnamh a chómhaoiniú agus a chur i bhfeidhm freisin.
Maidir leis an Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta
Oibríonn an tIonad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta chun sonraí agus faisnéis bithéagsúlachta a chur ar fáil níos saoire d’fhonn tuiscint níos fearr a fháil ar bhithéagsúlacht na hÉireann agus cabhrú lena cosaint. Táimid i gceannas ar an tionscadal Bithshlándála agus Speiceas Ionrach Oileán Comhroinnte, a bhfuil sé mar aidhm aige iarrachtaí trasteorann a neartú maidir le monatóireacht, luathbhrath agus freagairt thapa ar fud éiceachóras uisceach agus talún. Trí chur chuige Oileán Comhroinnte a ghlacadh, féachann an tionscnamh leis an ualach airgeadais ar an dá riarachán, thuaidh agus theas, a laghdú.
Maidir leis an nGrúpa Oibre Bithshlándála Spóirt Uisce
Soláthraíonn an Grúpa Oibre Bithshlándála Spóirt Uisce, a bhunaigh an tIonad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta tríd an Tionscnamh Bithshlándála agus Speiceas Ionrach Oileán Comhroinnte, comhairle neamhspleách, theicniúil agus phraiticiúil chun tacú le forbairt agus seachadadh beart bithshlándála laistigh d'earnáil na spórt uisce. Tá sé mar aidhm ag an ngrúpa comhoibriú a neartú le heagraíochtaí ábhartha chun tacú le comhroinnt eolais agus le gníomhaíocht chomhordaithe. Cuimsíonn an grúpa ionadaithe ó chomhlachtaí náisiúnta rialaithe spóirt uisce, eagraíochtaí áineasa faoin aer agus grúpaí áitiúla. Baill an ghrúpa: Canoeing Ireland, Irish Sailing, Diving Ireland, Rowing Ireland, Leave No Trace, Oifigigh Áineasa Faoin Aer de chuid Chontae an Longfoirt, an Chláir, Shligigh, Phort Láirge, na Mí agus Mhaigh Eo, Medbh’s Dragon Warriors, Club Rámhaíochta Shligigh agus Paddle Northern Ireland.
Buíochas le hIontaobhas Fiadhúlra Thuaisceart na Breataine Bige agus Paddle UK as téacs a roinnt chun an treoir seo a tháirgeadh.
