Cuireadh an milliúnú taifead isteach tríd an gcóras le déanaí ar Thairseach Eolaíochta Saoránaí na hÉireann, arna forbairt agus arna hóstáil ag an Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta. Is fíor-chloch mhíle í seo do Thairseach na hEolaíochta Saoránaí agus léiríonn sí an leibhéal domhain iarrachta taifeadta a dhéanann ár líonra taifeatóirí. Tá méadú ag teacht ar leibhéil an taifeadta bhitheolaíoch bliain i ndiaidh bliana agus go háirithe ó 2020 i leith, nuair a thugamar faoi deara ardú mór ar líon na dtaifead a cuireadh isteach trí Thairseach Eolaíochta Saoránaí na hÉireann.
Le blianta beaga anuas, thugamar faoi deara méadú suntasach ar leibhéal na gníomhaíochta taifeadta, rud a chuir go mór le teacht an mhilliúnú taifead trí Thairseach Eolaíochta Saoránaí na hÉireann. Ó 2018 i leith, fuaireamar os cionn 100,000 taifead in aghaidh na bliana agus ó 2020 i leith tá an figiúr bliantúil seo imithe thar 150,000 taifead, le breis agus 157,000 taifead curtha isteach i mbliana cheana féin.
Bóín dstríocach (Myzia oblongoguttata) ó Cho. Cheatharlach a bhí sa mhilliúnú taifead trí Thairseach na hEolaíochta Saoránaí, a chuir an taifeadóir Brian Power isteach ar an 25/10/2022. Nuair a fiafraíodh de Bhrian faoin bhfionnachtain áirithe seo agus faoina bhfuil i gceist le taifeadadh bitheolaíoch dó féin, seo a bhí le rá aige:
“Tá an bhóín dstríocach ar cheann de na speicis bóíní Dé is mó atá againn, ach i bhfianaise na gnáthóige is fearr léi, is dócha nach ndéantar mórán taifeadta uirthi. Is speisialtóir Giúise é an speiceas seo agus tagann gach taifead dá bhfuil agam ón ngiúis Albanach; d'aimsigh éiceolaí ar cuairt í i mo shráidbhaile féin roinnt blianta ó shin ar dtús, áit a bhfuil giúis Albanach ar fáil go héasca i reilig. Mar thoradh ar an mbuntaifead seo ar leac an dorais againn, rinneadh cuardach spriocdhírithe, in éineacht le comhéiceolaí áitiúil Ciaran Byrne, ar ghiúiseanna Albanacha a mbeadh rochtain éasca orthu. Is gnáthóg í an speiceas crainn seo freisin do speisialtóir Giúise eile agus do speiceas atá tearc de réir cosúlachta, an bhóín Dé 18 spota, chomh maith le bheith ina gnáthóg gheimhridh thábhachtach do roinnt speiceas bóíní Dé eile. Thángthas ar dhara suíomh áitiúil don dá speiceas seo in 2021 laistigh de thrí chiliméadar ón mbunsuíomh. Mar thoradh ar chuardach spriocdhírithe ar ghiúiseanna thángthas ar an mbóín dstríocach gar do Ghleann Chárthaigh, Co. Chiarraí chomh maith.
I rith shamhradh 2022, thuig mé go raibh gairdín darbh ainm “Pineswell” ag ball de chraobh áitiúil Birdwatch Ireland; nuair a chuaigh mé i dteagmháil leis dheimhnigh sé gur ghiúiseanna Albanacha a bhí sna crainn aige agus ní raibh fadhb ar bith ann maidir le rochtain. Le linn cuairte sa samhradh thángthas ar larbhaí den bhóín dstríocach agus mar thoradh ar an gcuairt seo san fhómhar thángthas ar an mbóín dstríocach agus ar an mbóín Dé 18 spota araon ina ghairdín.
Mhúscail mo shuim i dtaifeadadh bóíní Dé ar ais in 2012 le taifead de larbha na bóíní Dé ailleanta ionracha ar chrann Piorra a bhí díreach curtha againn sa ghairdín. Ina dhiaidh sin thángthas ar roinnt leaganacha den bhóín Dé 10 spota agus ansin ar bhóín Dé shúileach agus ar bhóín Dé learóige, iad go léir sa ghairdín. Thosaigh mé ag tabhairt faoi deara go luath, cosúil le formhór na ngrúpaí, nach ndearnadh mórán taifeadta ar bhóíní Dé ar chor ar bith, cé gur féidir an chuid is mó de na speicis a aithint ó ghrianghraif. Is féidir bóíní Dé a thaifeadadh i rith na bliana ar fad freisin agus nósanna sonracha geimhrithe ag speicis áirithe. Is féidir le cuardach de láimh nó buntheicnící suirbhéireachta éiceolaíochta cosúil le bualadh agus scuabadh a bheith an-torthúil. Is grúpa ciaróg iad freisin a n-aithníonn formhór na ndaoine láithreach iad, rud a fhágann gur grúpa maith iad chun aird daoine a tharraingt. Cuid den taifeadadh domsa i gcónaí ná a bheith in ann a thaispeáint cad is féidir a aimsiú go háitiúil agus iarracht a dhéanamh daoine a spreagadh chun dul amach agus féachaint cad is féidir leo a aimsiú.”
Léiríonn an chloch mhíle seo den mhilliúnú taifead an leibhéal ollmhór gníomhaíochta taifeadta atá á déanamh ar fud na tíre ag 29,875 taifeadóir aonair. Ba mhaith le foireann uile an Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta an deis seo a thapú chun buíochas a ghabháil lenár líonra taifeadóirí as a gcuid ama, iarrachta agus saineolais le deich mbliana anuas maidir leis na sonraí tábhachtacha bitheolaíocha seo a bhailiú. Tá tairseach Eolaíochta Saoránaí na hÉireann ar fáil le húsáid ag duine ar bith; má fheiceann tú speiceas suntasach agus má tá tú cinnte faoina chéannacht, cuir na sonraí isteach le grianghraf chuig https://records.biodiversityireland.ie/ ionas gur féidir an breathnóireacht a chur lenár mbunachar sonraí náisiúnta bithéagsúlachta. Cuirfidh sé seo ar ár gcumas leanúint ar aghaidh ag cur leis an mbonn eolais ar na speicis atá againn in Éirinn agus cabhróidh sé linn tuiscint níos fearr a fháil ar an gcaoi a bhfuil siad scaipthe.
