Beidh áthas ar phleanálaithe, comhairleoirí comhshaoil, údaráis áitiúla, taifeadóirí bitheolaíocha, taighdeoirí, eagraíochtaí neamhrialtasacha, comhlachtaí príobháideacha agus poiblí na hÉireann a chloisteáil faoi eisiúint uasghrádaithe mhóir ar thairseach sonraí ar líne an Ionaid Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlachta , Léarscáileanna Bithéagsúlachta .
Tugann an córas úrscothach nua seo, arna fhorbairt ag an Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlachta, níos mó ná 4 mhilliún taifead de bheagnach 16,000 speiceas le chéile chun an pictiúr is cuimsithí riamh a thógáil de na speicis a fhaightear agus cá háit in Éirinn.
Is stór náisiúnta é Léarscáileanna Bithéagsúlachta chun sonraí bithéagsúlachta na hÉireann a stóráil, a thaispeáint agus a scaipeadh. Ó mhí an Mhárta 2018, tá breis is ceithre mhilliún taifead fíoraithe agus bailíochtaithe de bheagnach 16,000 speiceas laistigh de Léarscáileanna Bithéagsúlachta . Is aitheantas é an méid mór sonraí atá ar fáil go poiblí dóibh siúd a chuir breis is 140 tacar sonraí leis agus don chomhlacht mór taifeadán bithéagsúlachta atá ag fás in Éirinn.
Ó bunaíodh é mar phríomh-mhol sonraí láraithe na hÉireann in 2008, tá roinnt feabhsuithe móra déanta ar Léarscáileanna Bithéagsúlachta a chuir go mór leis an raon feidhmiúlachtaí atá ar fáil d’úsáideoirí. Tá Léarscáileanna Bithéagsúlachta úsáidte ag eagraíochtaí agus ag daoine aonair chun réimse leathan tacar sonraí, suirbhéanna agus speiceas a bhainistiú, a bhrabhsáil, a mhapáil agus a thuairisciú. Tá an rochtain éasca seo ar an oiread sin sonraí tar éis a bheith thar a bheith luachmhar chun tuiscint níos fearr a fháil ar staid bhithéagsúlachta na hÉireann.
Ceann de phríomhaidhmeanna an Ionaid Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlachta agus a chomhpháirtithe ná bonn eolais a thógáil ar dháileadh speiceas in Éirinn agus na sonraí seo a chur ar fáil go héasca lena n-úsáid i mbainistíocht caomhnaithe, i bpróisis phleanála agus i bpróisis chinnteoireachta. Is féidir sonraí faoi fhiadhúlra na hÉireann a cheistiú go héasca trí úsáid a bhaint as Léarscáileanna Bithéagsúlachta agus úsáidtear go forleathan iad chun tuarascálacha cuimsitheacha a ghiniúint ar bhithéagsúlacht áitiúil.
Cás úsáide tábhachtach de Léarscáileanna Bithéagsúlachta is ea an cumas tuarascálacha a ghiniúint ar dháileadh speiceas faoi chosaint, faoi bhagairt agus ionrach in Éirinn. Féadfaidh úsáideoirí tuarascálacha a ghiniúint freisin ar limistéir faoi chosaint, amhail Limistéir Chaomhnaithe Speisialta agus Limistéir faoi Chosaint Speisialta, rud a chuireann le fiúntas Léarscáileanna Bithéagsúlachta mar fhoinse luachmhar sonraí le haghaidh Measúnuithe Iomchuí a cheanglaítear faoi Threoir an AE maidir le Gnáthóga.
Nuair a fiafraíodh de cad a shamhlaigh sé don uirlis nua seo atá oscailte do gach foilsitheoir sonraí agus úsáideoir sonraí in Éirinn agus thar lear, thug Liam Lysaght, Stiúrthóir an Ionaid Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlachta, faoi deara, ‘Ba cheart go mbeadh an tairseach nua seo ina athrú cluiche i gcaomhnú na héagsúlachta bitheolaíche in Éirinn. Is infheistíocht shuntasach í seo i mbonneagar faisnéise bitheolaíche na hÉireann agus is í bunús ár misean is lárnaí, is é sin cabhrú le sonraí agus faisnéis bithéagsúlachta a phríomhshruthú i gcinnteoireacht, i bpleanáil, i mbainistíocht caomhnaithe agus i dtaighde. Tarlaíonn sé gurb é príomhchuspóir an Ionaid Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlachta an chéad chuspóir de Phlean Gníomhaíochta Náisiúnta Bithéagsúlachta 2017-2021 a d’eisigh an Roinn anuraidh, is é sin bithéagsúlacht a phríomhshruthú i gcinnteoireacht ar fud na n-earnálacha uile. Bheadh sé iontach a fheiceáil a húsáid chun eolas a thabhairt do bheartas poiblí, do phleanáil agus do phróisis chinnteoireachta i gcoitinne; is cinnte go soláthraíonn sé deis d’údaráis áitiúla an fhaisnéis sin a leabú i bpleanáil agus i bhforbairt áitiúil, lena n-áirítear a bPleananna Gníomhaíochta Bithéagsúlachta agus Oidhreachta áitiúla.’
Chomh maith le bheith in ann cuardach a dhéanamh de réir speicis, déantar speicis a ghrúpáil de réir a n-ábharthachta beartais freisin. Anois is féidir rochtain a fháil ar shonraí ar 681 Speiceas faoi Chosaint, 972 Speiceas faoi Bhagairt agus 425 Speiceas Ionrach le cliceáil luiche amháin, mar sin ba cheart go mbeadh sé níos éasca pleanáil dá riachtanais. ‘Ar an mbealach céanna a forbraíodh córais chun cabhrú le bainistíocht acmhainní nádúrtha amhail talmhaíocht, foraoiseacht agus iascaigh, déanann Léarscáileanna Bithéagsúlachta an rud céanna anois don bhithéagsúlacht’ a dúirt Lysaght.
Ceann de na dúshláin a bhí roimh fhorbairt an chórais ná a chinntiú go mbeadh sé oiriúnach don raon is leithne úsáideoirí. Dar le Barry O'Neill, Bainisteoir TF agus Sonraí, 'Ba mhór-bhreithniú agus an córas á fhorbairt comhéadan úsáideora agus taithí úsáideora feabhsaithe go mór a sholáthar chomh maith le feidhmiúlacht mapála agus tuairiscithe a leathnú. Le scaoileadh na teicneolaíochta nua seo táimid muiníneach go bhfuil córas seachadta againn a úsáidfidh gairmithe chun a gcuid oibre a dhéanamh níos éifeachtaí, agus daoine eile ar mian leo tuilleadh eolais a fháil faoina gceantar áitiúil'. 'Ceann de na buntáistí a bhaineann leis an gcóras nua ná go bhfuil píosa bonneagair sonraí againn anois ar féidir é a bheathú trí sheirbhísí gréasáin chuig úsáideoirí amhail údaráis áitiúla, chun a chinntiú go bhfuil an fhaisnéis is fearr atá ar fáil acu agus cinntí á ndéanamh acu, mar shampla, maidir le pleanáil spásúil.'
Ina theannta sin, má bhíonn NGO nó aon eagraíocht nó comhlacht poiblí ag iarraidh eilimintí de Léarscáileanna Bithéagsúlachta a ionchorprú ar a láithreáin ghréasáin, mar shampla cibé acu sraith staitisticí nó léarscáil dáilte speicis ar leith atá i gceist, is féidir linn an tseirbhís sin a sholáthar anois, a dúirt sé.
D'fhorbair Compass Informatics, comhlacht teicneolaíochtaí faisnéise agus suímh atá lonnaithe i mBaile Átha Cliath, Léarscáileanna Bithéagsúlachta. Chuir an tSeirbhís Páirceanna Náisiúnta agus Fiadhúlra agus an Chomhairle Oidhreachta an infheistíocht ar fáil.
Is féidir rochtain a fháil ar Léarscáileanna Bithéagsúlachta ag https://maps.biodiversityireland.ie/
DEIREADH
Teagmhálaithe Meán:
Le haghaidh tuilleadh eolais déan teagmháil le:
An Dr. Liam Lysaght
An tIonad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlachta
Ríomhphost: info@biodiversityireland.ie
Teileafón: 086 7592845
Suíomh Gréasáin:
Léarscáileanna Bithéagsúlachta
https://maps.biodiversityireland.ie/
Tairseach Eolaíochta Saoránach na hÉireann
https://records.biodiversityireland.ie/
An tIonad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlachta
https://www.biodiversityireland.ie/
Maidir leis an Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta:
Is eagraíocht náisiúnta í an Lárionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlachta chun sonraí ar éagsúlacht bhitheolaíoch na hÉireann a bhailiú, a chomhthiomsú, a bhainistiú, a anailísiú agus a scaipeadh. Is riachtanas ríthábhachtach iad sonraí bithéagsúlachta chun ár dtimpeallacht nádúrtha a thuiscint, chun athrú inár dtimpeallacht a rianú agus chun léargas níos fearr a fháil ar an gcaoi a mbainimid leas as agus a mbíonn tionchar againn ar earraí agus seirbhísí éiceachórais na héagsúlachta bitheolaíocha; sócmhainn náisiúnta a chuireann €2.8 billiún ar a laghad le geilleagar na hÉireann gach bliain. Bhunaigh an Chomhairle Oidhreachta an Lárionad Sonraí in 2007 agus tá sé maoinithe ag an gComhairle Oidhreachta agus ag an Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta. Tá an Lárionad á oibriú faoi chomhaontú leibhéal seirbhíse ag Compass Informatics Limited, cuideachta teicneolaíochtaí faisnéise agus suímh atá dírithe ar fheidhmchláir in acmhainní nádúrtha agus i bpleanáil.
