Comhaireamh Amaithe Bláthanna agus Feithidí (FIT Count)

Tá imní ann go bhfuil líon na bhfeithidí pailnithe amhail beacha fiáine agus cuileoga ag laghdú, ach tá i bhfad níos mó sonraí de dhíth orainn le go mbeimid in ann athruithe ar líon a rianú. Is féidir leat cabhrú trí Chomhaireamh Amaithe Bláthanna agus Feithidí (FIT Count) a dhéanamh, atá deartha chun sonraí nua a bhailiú faoi líon na bhfeithidí a thugann cuairt ar bhláthanna.

Tá Comhairimh FIT an-simplí – breathnaíonn tú ar phaiste bláthanna ar feadh 10 nóiméad agus comhairíonn tú cé mhéad feithid a thugann cuairt air. Is uirlis an-úsáideach í do dhaoine aonair, do ghrúpaí pobail agus do dhaoine eile chun athrú ar a mbithéagsúlacht áitiúil a thomhas. Má ghlac tú beart mar chuid den Plean Pailneoirí Uile-Éireann, cabhróidh déanamh Chomhairimh FIT i rith na bliana agus thar na blianta amach romhainn le rianú a dhéanamh ar thionchar do chuid gníomhartha ar líon agus ar éagsúlacht na bhfeithidí.

Is é an bealach is fusa le Comhaireamh FIT a dhéanamh ná úsáid a bhaint as an aip FIT Count (sonraí thíos).

Cabhraigh le suirbhéireacht a dhéanamh ar fheithidí – bain triail as Comhaireamh Amaithe Bláthanna agus Feithidí (comhaireamh FIT) 10 nóiméad

Faoi Chomhairimh FIT

  • Tá Comhairimh FIT oscailte do chách
  • Is féidir leat Comhaireamh FIT 10 nóiméad a dhéanamh am ar bith idir an 1 Aibreán agus an 30 Meán Fómhair
  • Is féidir le do láthair a bheith in áit ar bith m.sh., gairdín, feirm, páirc, scoil, láithreán gnó
  • Ní gá duit na feithidí a aithint go leibhéal speicis, ach iad a chomhaireamh laistigh de ghrúpaí leathana amhail bumbóg, féileacáin & leamhain, foiche, ciaróg
  • Féach ar ár bhfíseán gairid le haghaidh tuilleadh sonraí agus féach ar na hailt treorach céim ar chéim agus acmhainní thíos
  • Ó 2022 i leith, ligeann aip nua FIT Count duit Comhaireamh FIT a dhéanamh agus na torthaí a uaslódáil d'aon iarraidh
  • Ba cheart Comhairimh FIT do Thuaisceart Éireann a chur faoi bhráid an UK Pollinator Monitoring Scheme

Leanann an suirbhé seo modheolaíocht an UK Pollinator Monitoring Scheme. Gabhaimid buíochas leo as a bhflaithiúlacht maidir le hacmhainní a roinnt. D'fhorbair siad an aip FIT Count le húsáid in Éirinn freisin.

Aip FIT Count

Tá aip nua ar fáil d'Éirinn a ligeann duit Comhaireamh FIT a dhéanamh agus na torthaí a uaslódáil d'aon iarraidh.

I measc na ngnéithe tá:

  • Is féidir gach sonra FIT Count a iontráil sa ghort – níl gá le comhartha idirlín
  • Is féidir comhairimh a uaslódáil láithreach má tá sonraí/Wifi agat. Is féidir iad a stóráil laistigh den aip freisin le huaslódáil nuair a fhilleann tú ar an mbunáit
  • Áirítear treoir maidir le grúpaí feithidí a aithint
  • Is féidir GPS an ghléis a úsáid chun do láthair a thaifeadadh go huathoibríoch

Nóta: Mura bhfuil idirlíon agat sa ghort, beidh an léarscáil tosaigh bán ach oibríonn sé fós má tá do shuíomh ar siúl.

Nuair a bheidh do Chomhairimh sábháilte agus uaslódáilte, beidh tú in ann breathnú orthu tríd an suíomh gréasáin seo: https://fitcount.ceh.ac.uk. Más gá duit do Chomhaireamh a chur in eagar tar éis é a uaslódáil ón aip, beidh ort clárú ar an suíomh gréasáin seo, ag baint úsáide as an seoladh ríomhphoist céanna a d'úsáid tú chun clárú ar an aip. Is féidir leat do shonraí FIT Count féin a íoslódáil ón suíomh gréasáin freisin. Tá gach sonra a chuirtear isteach ó Éirinn ar fáil go díreach don Ionad Náisiúnta Sonraí Bithéagsúlacta.

Gabhaimid buíochas ó chroí leis an UK Pollinator Monitoring Scheme agus le tionscadal SPRING an AE a d'fhorbair leagan den aip le húsáid in Éirinn.

Treoir céim ar chéim

  1. Bíonn an suirbhé seo ar siúl idir tús mhí Aibreáin agus deireadh mhí Mheán Fómhair. Fan le lá maith. Ba chóir go mbeadh an aimsir te agus tirim.
    • Má tá an spéir glan (níos lú ná leathscamallach) is é 13˚C an teocht íosta le haghaidh comhairimh
    • Má tá an spéir scamallach (leathscamallach nó níos mó) is é 15˚C an teocht íosta le haghaidh comhairimh
  2. Aimsigh suíomh ina bhfuil spriocbhláthanna. Is féidir le do shuíomh a bheith in áit ar bith m.sh., gairdín, feirm, páirc, scoil. Beidh ort féachaint ar fheithidí i bpaiste cearnach 50cm faoi 50cm
    • Déan iarracht ceann de na 15 spriocbhláth seo a roghnú: Caisearbhán na gcaorach, Caisearbhán, Sceach gheal, Dris, Labhandar, Feabhrán, Cnapán dubh, Buachallán buí, Caochneantóg bhán, Seamair bhán, Seamair dhearg, Tor an fhéileacáin, Fraoch, Feochadán, Eidhneán
    • Mura féidir leat aon cheann de na bláthanna seo a aimsiú ag do shuíomh, tá sé ceart go leor bláth eile a mheallann feithidí a roghnú
  3. Íoslódáil agus oscail an aip FIT Count
  4. Cuir tús leis an suirbhé agus roghnaigh do ghnáthóg
  5. Tóg grianghraf de do spriocbhláth agus líon isteach an t-eolas faoi do phaiste bláthanna
  6. Tosóidh an t-amadóir ar feadh 10 nóiméad. Seas gar go leor don phaiste ionas gur féidir leat feithidí a fheiceáil ag teacht i dtír ar na bláthanna ach ná claon os cionn barr an phaiste mar d'fhéadfadh sé seo cosc a chur ar fheithidí cuairt a thabhairt air
  7. Comhair gach feithid a thagann i dtír ar cheann de bhláthanna do spriocspeicis laistigh den phaiste 50x50cm.
    • Déan iarracht gach feithid aonair a chomhaireamh uair amháin amháin. Má théann bumbóg ó bhláth go bláth i do phaiste ní mheastar sin ach mar cheann amháin.
    • Comhair líon iomlán na bhfeithidí trí thapáil ar scáileán na haipe. Roinn gach ceann acu ar cheann de na 10 ngrúpa feithidí éagsúla chomh maith agus is féidir leat (nílimid ag súil gur saineolaí thú).
    • D'fhéadfadh sé a bheith amhlaidh nach dtagann aon fheithidí ar cuairt le linn an 10 nóiméad. Is toradh bailí é seo fós agus ba chóir é a chur isteach chugainn.
  8. Líon isteach sonraí faoin aimsir le linn do chomhairimh
  9. Sábháil do chomhaireamh ar an aip agus uaslódáil na sonraí chugainn. Is féidir sonraí a stóráil ar an aip agus a uaslódáil ag am ar bith. Nuair a bheidh siad uaslódáilte, logáil isteach ar an suíomh gréasáin ag https://fitcount.ceh.ac.uk/ chun do shonraí FIT Count a fheiceáil, a chur in eagar nó a íoslódáil.
  10. Dá bhféadfá ilchomhairimh a dhéanamh m.sh. uair sa mhí nó fiú uair sa tseachtain i rith na bliana bheadh sin iontach ar fad agus chuirfeadh sé le luach do shonraí. Is iad na comhairimh is úsáidí ná na cinn a dhéantar arís agus arís eile le himeacht ama san áit chéanna (nó an-ghar di). Is féidir leat bláthanna sprice éagsúla a úsáid ag amanna éagsúla den bhliain.

Más fearr leat gan an aip a úsáid, is féidir leat foirm thaifeadta a phriontáil (thíos), grianghraf de do bhláth sprice a ghlacadh, agus na sonraí a chur isteach ar líne ag: https://records.biodiversityireland.ie/record/fit-count

Tá caisearbháin ar cheann den 15 bhláth sprice. Léiríonn cairt na bliana 2025 gur thug réimse leathan d'fheithidí éagsúla cuairt orthu, ach gur chuileoga a bhí i mbeagnach leath de na cuairteanna ar fad.

Comhairimh FIT 2025

In 2025, cuireadh 1,323 Comhaireamh FIT bailíochtaithe isteach ag 235 oibrí deonach éagsúil. Ba é 9 an meánlíon feithidí in aghaidh gach Comhairimh FIT. Ba iad cuileoga eile an grúpa feithidí ba choitianta a taifeadadh, agus ba iad gairdíní an gnáthóg ba choitianta inar cuireadh Comhairimh FIT i gcrích. Féach ar an nuachtlitir le haghaidh thorthaí na scéime in 2025.

 

Acmhainní

Déan Teagmháil Linn

Ná bíodh drogall ort teagmháil a dhéanamh riamh má theastaíonn aon chabhair uait: mlarkin@biodiversityireland.ie

Faigh nuacht bithéagsúlachta, sonraí faoi imeachtaí agus eolas faoi chúrsaí díreach chuig do bhosca isteach.

Cláraigh dár Nuachtlitir mhíosúil