Suirbhé Náisiúnta Madraí Uisce

Tá an madra uisce agus a ghnáthóg faoi chosaint faoi Threoir Ghnáthóg an AE, a éilíonn ar Éirinn tuairisciú a dhéanamh ar stádas an speicis go tráthrialta. Thug staidéir níos luaithe le fios go raibh laghdú ag teacht ar líon na n-ainmhithe, ach tugann suirbhéanna le déanaí le fios go bhfuil an madra uisce fós forleathan. I measc na mbagairtí agus na mbrúnna d'fhéadfadh bainistíocht conairí abhann a bheith i gceist amhail cur faoi chuibhreann, canálú agus dreideáil, chomh maith le truailliú, doirteadh ola agus trácht bóthair. Dá réir sin, tá sé tábhachtach measúnú rialta a dhéanamh ar stádas caomhnaithe an speicis.

Is féidir madraí uisce a fheiceáil feadh aibhneacha nó cladaí creagacha ach bíonn siad do-fheicthe go minic agus is annamh a fheictear ceann. Fágann siad comharthaí allamuigh soiléire, áfach, go hiondúil a gcuid cac (ar a dtugtar spraint) agus lorganna coise. Má fheiceann tú aon cheann díobh seo, déan taifead air le do thoil. Seol grianghraf den ainmhí, den spraint nó de na rianta in éineacht le do thaifead má tá ceann agat.

Is ainmhithe oíche iad madraí uisce den chuid is mó agus is minice a fheictear iad ag breacadh an lae nó ag titim na hoíche. D'fhéadfaí iad a fheiceáil ó dhroichid ag snámh in aibhneacha nó feadh cladaí creagacha. Tá madraí uisce donn, thart ar 80 cm nó 30 orlach ar fhad agus feictear iad ag sleamhnú feadh bharr an uisce sula dtumfaidh siad chun a n-eireaball sainiúil fada biorach, atá beagnach chomh fada leis an gcorp féin, a thaispeáint. Níor cheart iad a mheascadh leis an minc Mheiriceánach neamhdhúchasach atá dubh, 40 cm nó 16 orlach ar fhad, a shnámhann níos airde san uisce agus a bhfuil eireaball gearr aige. Is mamach neamhdhúchasach eile é an coipeach a bhféadfaí madraí uisce a mheascadh leis ach is annamh a fheictear é.

Marcálann madraí uisce a gcríoch ag baint úsáide as cac ar a dtugtar spraint. Leagann madraí uisce spraint go soiléir ar bholláin feadh bruacha abhann, cladaí locha nó ar an líne ardtaoide chreagach. Is láthair choitianta é leac choincréite bhonn droichid; mar sin, is fusa i gcónaí tús a chur le suirbhé madraí uisce faoi dhroichead. Bíonn éagsúlacht i méid na spraintí (3-10 cm nó 1-3 orlach ar fhad), i ndath (ó dhubh go bán ach donn de ghnáth), i gcomhsheasmhacht (ó tharra go púdrach) agus i gcruth (díreach nó cuartha). Ní neamhchoitianta é cnámha éisc nó sliogáin gliomaigh fionnuisce a fheiceáil nochtaithe. Níl boladh bréan ar spraint ach tá boladh mín milis cré uirthi nach bhfuil míthaitneamhach. Nítear spraint chun siúil go tréimhsiúil ag tuilte mar gheall ar bháisteach throm agus carnann sí arís i ndrochaimsir thirim; mar sin, is fearr i gcónaí cuardach a sheachaint má bhí báisteach throm ann le linn an choicíse roimhe sin.

Bíonn cosa móra scamallacha (9 cm nó 3 orlach ar fhad agus 6 cm nó 2 orlach ar leithead) ag madraí uisce. Tá cúig mhéar chruinne acu a bhféadfadh marcanna iongan a bheith orthu nó gan a bheith orthu ag brath ar cé chomh bog is atá an láib/gaineamh ina ndéantar an locht. D'fhéadfá tarraingt shainiúil an eireabaill a fheiceáil freisin, go háirithe ar an trá.