Na 10 bPríomhimeacht Shéasúracha

Cabhraíonn teacht chun cinn na cuileoige Bealtaine leis an aistriú ón earrach go dtí an samhradh a mharcáil, agus is imeacht é a bhfuiltear ag súil go mór leis ag go leor iascairí. Caitheann na larbhaí dhá bhliain ag fás ar ghrinneall lochanna agus aibhneacha oiriúnacha, sula n-ardóidh siad go dtí an dromchla chun cúpla lá amháin a chaitheamh mar an bhfeithid sciathánach ar a dtugtar an chuileag Bealtaine. Níl codanna béil ag na feithidí fásta agus ní féidir leo ithe – is é an t-aon tosaíocht atá acu ná cúpláil agus giniúint nua a thosú. Sula bhfaigheann sí bás, titeann an baineannach ar ais ar dhromchla an uisce agus leagann sí suas le hocht míle ubh a thiteann go mall chun an timthriall a thosú arís (Grianghraf: Jan-Robert Baars).

Ní bhaineann mí Mheán Fómhair le filleadh ar an scoil agus na hoícheanta ag dul i bhfaid amháin. Is tráth é freisin a dtugann an dris a cuid flaithiúlachta uaidh. Tá cuimhní cinn ag go leor againn ar a bheith amuigh ag piocadh sméara dubha mar leanaí agus tá súil againn gur fíor-cheangal leis an dúlra é seo nach bhfuil á chailliúint ag an gcéad ghlúin eile. Cibé an itheann tú díreach ón tor iad nó an dtugann tú abhaile iad le haghaidh mhilseog bhrúite, ní fhaightear níos fearr ná sméara dubha na hÉireann a bheidh piocadh agus an fómhar ag teannadh linn (Grianghraf: Pixabay).

I mí Dheireadh Fómhair gach bliain, tagann Ealaí Glóracha óna dtailte pórúcháin san Íoslainn chun an geimhreadh a chaitheamh i dtíreolaíocht bhog fhliuch na hÉireann. I gcás go leor lucht faire éan, is comhartha den gheimhreadh é teacht na n-ealaí móra glóracha seo go gnáthóga riascacha traidisiúnta, ag cloisteáil a nglao ‘húip, húip’, agus de na huaireanta fada a chaithfidh siad ag faire ar éin ag cuid de na láithreacha bogaigh is tábhachtaí in Éirinn (Grianghraf: Shutterstock).

Is tailte tábhachtacha sceite iad aibhneacha na hÉireann don bhradán Atlantach. Leis na chéad bhasteanna báistí san fhómhar, tagann an chéad rith bradán chuig tailte pórúcháin in aibhneacha. Is imeacht séasúrach a bhfuiltear ag súil go mór leis é radharc na mbradán taibhseach ar ais inár n-aibhneacha. Tá líon na mbradán in aibhneacha na hÉireann laghdaithe go mór le blianta beaga anuas, mar sin tá an t-iontas a bhaineann le bradán a fheiceáil ag dul suas fána ghéar anois níos speisialta fós (Grianghraf: Shutterstock).

I gcás go leor againn, tugann an t-earrach cuimhní cinn ar theacht ar sceith fhroig nuair a bhíomar óg, agus cén bealach is fearr le foghlaim faoi chastacht an dúlra ná sa seomra ranga faoin aer seo. Is é an Frog Coiteann an t-aon speiceas frog a fhaightear in Éirinn. Tá sé faoi chosaint faoi Threoir Ghnáthóg an Aontais Eorpaigh agus ag Acht Fiadhúlra na hÉireann. San earrach táirgeann froganna na mílte ubh dhubh atá clúdaithe i gclúdach glóthaí. Gorann na torbáin agus fásann siad ó Aibreán go Bealtaine sula n-iompaíonn siad ina bhfroganna óga agus go bhfágann siad an lochán i mí an Mheithimh/mhí Iúil (Grianghraf: Edward W. Delaney).

Ó mhí Feabhra ar aghaidh, tosaíonn tú ag feiceáil na chéad bhumbóga banríona ag teacht amach as an ngeimhriú. Tá a fhios againn go gcaithfidh ceann de na bumbóga is coitianta atá againn, an Bhumbóg earrbhuí, cuairt a thabhairt ar 6,000 bláth in aghaidh an lae chun dóthain fuinnimh a fháil chun an teas a theastaíonn uaithi a choinneáil chun a céad bheart uibheacha a ghoradh! Tá sé ar cheann de na comharthaí is áille go bhfuil an t-earrach ar a bhealach a ndordán a chloisteáil agus na banríonacha seo a fheiceáil ag obair go dian (Grianghraf: Mairéad Ní Chuirc)

Aistrítear an t-ainm Laidine ar an Sabhaircín mar ‘An Chéad Bhláth’. Ag brath ar cé chomh séimh is atá an geimhreadh, is féidir leat tosú á bhfeiceáil ó dheireadh mhí Eanáir, ach tagann borradh faoin gcuid is mó de na breathnuithe i mí an Mhárta agus sroicheann siad a mbuaic i mí na Bealtaine. Cosúil le go leor plandaí, braitheann an Sabhaircín go hiomlán ar fheithidí. Ní mór iad a phailniú sular féidir leo síol greamaitheach a chruthú. Meallann an bia a stóráiltear taobh istigh de na síolta seangáin a chuidíonn leis an síol a scaipeadh trína n-iompar ar shiúl ón mbláth (Grianghraf: Liam Lysaght).

Is imeacht séasúrach an-suntasach é do go leor daoine an chéad fháinleog a fheiceáil ag filleadh ar chlóis feirme, nó spléachadh a fháil ar an gcéad fháinleog ag cothú feadh aibhneacha. Caitheann fáinleoga míonna an gheimhridh san Afraic, go príomha ó dheas ón meánchiorcal, agus filleann siad ar an áit ar rugadh iad ó dheireadh mhí an Mhárta. Is imeacht séasúrach a dtugtar an-suntas dó freisin iad na healtaí fáinleog a thagann le chéile go déanach sa samhradh (Grianghraf: Shutterstock).

Ó dheireadh mhí Aibreáin, athraíonn fálta sceach tírdhreach tuaithe na hÉireann go pictiúrtha le pailéad iontach de bhláthanna bána. Is deacair an tábhacht a bhaineann le fál sceach faoi bhláth a mheas faoina luach maidir le bia agus foscadh a chur ar fáil dár gcuid feithidí, éan agus mamach. Ar fheirm, tá bainistiú a dhéanamh ar chuid de do chuid fálta sceach le go mbeidh siad faoi bhláth ag an am seo den bhliain ar cheann de na gníomhartha is tábhachtaí is féidir leat a dhéanamh chun tacú leis an bhfiadhúlra (Grianghraf: Liam Lysaght).